Зейнетақы жинақтары: соңғы бес жылда не өзгерді
02.04.2025 13:09
Ұлттық банк LS-ке қазақстандықтардың зейнетақы жинақтарының табыстылығы соңғы бес жылда қалай өзгергені туралы айтып берді.
Ведомствоның мәліметінше, 2020 жылдан 2024 жылға дейін Ұлттық банктің басқаруындағы зейнетақы активтерінің көлемі екі еседен артық ұлғайып, 10,8 трлн теңгеден 22,4 трлн теңгеге жеткен.
Осы кезеңде ЕНПФ портфеліндегі валюталық активтердің үлесі 30%-дан 40%-ға дейін ұлғайды. Сонымен қатар, 2020 жылдың ақпанында қордың табыстылығы мен тәуекелдерін оңтайландыру мақсатында ақша нарығының құралдары АҚШ-тың орта мерзімді мемлекеттік облигацияларымен алмастырылды, олардың мақсатты үлесі 30% болып белгіленді. Бұл шешім басқа актив түрлерінің құбылмалылығын теңестіру үшін қабылданды.
Ұлттық банк валюталық активтердің кірістілігін арттыру мақсатында акциялар үлесін 21%-дан 25%-ға дейін ұлғайтты.
"Бұл қайта бөлу дамушы елдердің облигацияларының үлесін 28%-дан 25%-ға, ал корпоративтік облигациялардың үлесін 21%-дан 20%-ға дейін төмендету арқылы жүзеге асырылды", — деп нақтылады бас банкте.
Еске салсақ, валюталық активтерді басқару үшін Ұлттық банк белгілі бір мандаттар бойынша жетекші шетелдік компанияларды тартқан. Осылайша, 2020 жылдан 2024 жылға дейін сыртқы басқарудағы жинақтар көлемі 1,96%-дан 21,4%-ға дейін өсті.
Соңғы бес жылда ЕНПФ активтерінің ең жоғары кірістілігі өткен жылы тіркеліп, 17,84%-ға жетті. Ал ең төменгі көрсеткіш 2022 жылы байқалып, 6,55% болды.
Ал 2020-2024 жылдар аралығындағы жалпы инвестициялық кіріс көлемі 8,6 трлн теңгені құрады.
Бұған дейін LS редакциясы Ұлттық банктің қазақстандықтардың зейнетақы жинақтарын басқару тәсілін қайта қарауды жоспарлап отырғанын хабарлаған еді. Ал жыл басынан бері ЕНПФ активтерінің кірістілігі теріс көрсеткішке жетіп, (-)370,56 млрд теңгені құрады. Ұлттық банк бұл жағдайды валюта бағамдарының ауытқуымен, қаржы құралдарының нарықтық құнының өзгеруімен және инфляция әсерімен түсіндірді.